Văn Khấn Cúng Cô Hồn & Xá Tội Vong Nhân

Cúng cô hồn (còn gọi là cúng chúng sinh) xuất phát từ quan niệm dân gian và ảnh hưởng Phật giáo về việc bố thí, cứu độ cho những vong linh lang thang, không người thờ cúng. Lễ lớn nhất trong năm là rằm tháng 7 — dịp 'xá tội vong nhân', trùng với lễ Vu Lan báo hiếu. Nhiều hộ buôn bán còn cúng cô hồn vào ngày mùng 2 và 16 âm lịch hằng tháng.

Mâm cúng cô hồn được bày ngoài trời, trước cửa nhà hoặc nơi kinh doanh, không đặt trong nhà. Lễ vật thường có cháo trắng loãng, gạo muối, bỏng ngô, khoai luộc, bánh kẹo, mía, tiền lẻ, quần áo giấy và hương đèn. Đồ cúng chủ yếu là đồ chay hoặc đồ ngọt; hạn chế đồ mặn vì quan niệm dễ 'khơi dậy lòng tham sân' của các vong.

Bài văn khấn cúng cô hồn mời thập loại chúng sinh, các vong linh không nơi nương tựa về thụ hưởng lễ vật, đồng thời cầu mong họ được no đủ, sớm siêu thoát và không quấy nhiễu gia đình. Sau khi cúng xong, gạo muối được vãi ra đường, đồ cúng thường được 'giật cô hồn' hoặc bố thí, không mang vào nhà.

Thời điểm cúng cô hồn nên là buổi chiều tối, vì theo quan niệm dân gian, các vong linh yếu bóng vía, sợ ánh sáng mặt trời nên khó thụ hưởng lễ vật vào ban ngày. Riêng lễ Vu Lan báo hiếu tại chùa hoặc tại gia thường làm vào ban ngày và tách biệt với lễ cúng chúng sinh.

Có quan điểm cho rằng gia đình không kinh doanh thì không nhất thiết phải cúng cô hồn hằng tháng, chỉ cần làm lễ rằm tháng 7 là đủ; cũng có người kiêng cúng cô hồn tại nhà vì e ngại. Đây là tín ngưỡng dân gian mang tính tuỳ tâm, nên thực hiện hay không tuỳ vào quan niệm và sự an tâm của mỗi gia đình.