Văn Khấn Nhà Đất — Chuyển Nhà, Sửa Nhà, Cất Nóc

Theo tín ngưỡng dân gian, mỗi mảnh đất, ngôi nhà đều có vị Thần Linh, Thổ Địa cai quản. Vì vậy, những việc tác động đến nhà đất như chuyển đến ở, sửa chữa, xây thêm, lợp lại mái hay nhận bàn giao đất mới đều nên có lễ cúng cáo trình, xin phép để công việc được thuận lợi và gia đạo bình an.

Lễ chuyển nhà và về nhà mới trùng với lễ nhập trạch — gia chủ chọn ngày giờ hợp tuổi, mang lễ vật và vật dụng tượng trưng vào nhà, thắp hương khấn xin Thổ Công cho phép an cư. Lễ sửa nhà làm trước khi khởi công cải tạo, đặc biệt khi việc sửa chữa đụng đến kết cấu, nền móng hoặc hướng nhà.

Lễ cất nóc (thượng lương) được thực hiện khi đổ mái hoặc lắp thanh xà nóc — bộ phận cao nhất và quan trọng nhất của ngôi nhà. Gia chủ chọn ngày giờ đẹp, bày mâm lễ, khấn cáo Trời Đất và Thần Linh, cầu cho phần còn lại của công trình được suôn sẻ, nhà cửa vững chãi. Đây là một trong ba nghi lễ xây dựng quan trọng cùng với động thổ và nhập trạch.

Khi mua đất hoặc nhận bàn giao nhà cũ, nhiều người làm lễ cáo Thổ Thần để 'ra mắt' vị Thần cai quản, trình báo việc chuyển quyền sử dụng và xin được che chở. Lễ này thường đơn giản: hương hoa, trầu cau, rượu nước, bánh kẹo và vàng mã, làm ngay tại khu đất hoặc trong ngôi nhà vừa nhận.

Các lễ nhà đất đều nên tránh những ngày xấu (Tam Nương, Sát Chủ, Thọ Tử) và chọn ngày hợp tuổi gia chủ. Nếu tuổi gia chủ phạm Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai trong năm, phong tục thường khuyên mượn tuổi người khác đứng lễ động thổ, còn gia chủ tạm lánh khi làm lễ rồi mới trở về.